Nóż o nazwie pistoletu maszynowego
Składany nóż UZI Axis przyciąga uwagę przystępną ceną, ciekawie zaprojektowaną blokadą oraz uniwersalną ergonomią. Na kolejnych stronach dowiesz się, jak sprawdził się w naszym długoterminowym teście – również w praktyce łowieckiej.
Zdjęcie tytułowe: składany nóż UZI Axis.
Nazwa „UZI” jest znana każdemu pasjonatowi broni jako określenie serii izraelskich pistoletów maszynowych zaprojektowanych przez Uziela Gala. Choć broń tę produkuje koncern IWI, sama marka „UZI” jest udostępniana na licencji również innym firmom. Jedną z nich jest amerykańska firma CampCo Inc., która produkuje na rynek cywilny szeroką gamę produktów pod marką UZI – przede wszystkim noże, ale także długopisy taktyczne, paralizatory, zegarki i różne narzędzia „security”. Produkcja została co prawda przeniesiona do Chin, jednak to samo dotyczy chociażby popularnych noży Smith & Wesson (do których CampCo również posiada licencję), z którymi mamy całkiem dobre doświadczenia. Co więcej, cena produktów UZI jest dość atrakcyjna, dlatego zdecydowaliśmy się włączyć do testu jeden z oferowanych modeli w konfiguracji przydatnej dla myśliwych. Co nam się spodobało, a co mniej?
„Ostrze ma kształt typu clip point. Krawędź tnąca zachowuje więc częściowo wypukłość typową dla ostrzy typu drop point, ale z ostrzejszym kątem sztychu! „
„Przebijająca” końcówka
Mowa o modelu UZI Axis, który ze względu na swoją konstrukcję należy do noży składanych. Waży rozsądne 160 g, w pozycji rozłożonej mierzy 218 mm, z czego 90 mm przypada na samo ostrze, natomiast po złożeniu długość wynosi 129 mm – czyli nieco większy, ale nadal rozsądnie noszalny składany nóż do zastosowań łowieckich. Testowałem nóż przez ponad dwa miesiące podczas polowań, aktywności outdoorowych oraz w codziennym użytkowaniu. Przetworzyłem nim dwa tusze sarny i wykonywałem klasyczne zadania biwakowe, takie jak przygotowanie ogniska – w tym rąbanie drewna metodą batoning (która skutecznie weryfikuje wytrzymałość noża).
Ostrze o solidnej grubości 3,4 mm ma formę clip point. Krawędź tnąca zachowuje więc częściowo wypukłość typową dla ostrzy drop point, ale końcówka ma ostrzejszy kąt. W porównaniu do bardziej znanego typu drop point, clip ma tę wadę, że końcówka jest mniej wytrzymała i bardziej wrażliwa. Z punktu widzenia łowiectwa – a więc przy pracy ze zwierzyną – zalety jednak wyraźnie przeważają. Oskórowywanie i porcjowanie mięsa przebiega bez kompromisów, a jeśli trzeba dostać się do trudniej dostępnych miejsc lub przeciąć twardsze tkanki, można polegać na „przebijającej” końcówce. W praktyce niższa wytrzymałość sztychu nie stanowi problemu. W ramach testu wielokrotnie wbijałem nóż w miękkie drewno i wykręcałem na boki – końcówka przetrwała to bez złamania i bez widocznych deformacji. Ostrze jest też wystarczająco wytrzymałe nie tylko na żebra, ale przy odrobinie wprawy można nim również rozłupać zamek miedniczny sarny, jeśli nie ma pod ręką bardziej odpowiedniego narzędzia. Czyszczenie z krwi i resztek jest oczywiście trudniejsze niż w przypadku noży stałych zaprojektowanych do pracy ze zwierzyną, ale jak na składany nóż Axis radzi sobie całkiem dobrze – powierzchnie dość skutecznie opierają się przywieraniu zabrudzeń.
Ostrze wykonane jest ze stali nierdzewnej 8Cr13MoV, która ma podobne właściwości do znanej 440A – wysoką odporność na korozję, bardzo dobrą podatność na ostrzenie i przyzwoite trzymanie ostrości. Celowo wystawiałem nóż na długotrwałe działanie wilgoci i nie pojawił się nawet ślad korozji. Również ponowne ostrzenie przebiegało bez problemów. Jedynie przy końcówce trzeba poświęcić nieco więcej czasu na pracę osełką, ale wynika to nie z materiału, lecz z delikatnej geometrii ostrzy typu clip point. Jeden tusz sarny można nim bez problemu obrobić, bez wyraźnego pogorszenia ostrości pod koniec pracy. Przy większej zwierzynie warto jednak pomyśleć o krótkim podostrzeniu ostrza.
W pozycji złożonej nóż ma długość 129 mm – czyli nieco większy, ale nadal rozsądnie noszalny składany nóż do zastosowań łowieckich.
Dla myśliwego Axis będzie bardzo użytecznym pomocnikiem.
Detal dobrze zaprojektowanej blokady axis lock.W roli głównej blokada
Nazwa noża pochodzi od zastosowanego mechanizmu blokującego, znanego jako axis lock. To w zasadzie sprężynowany trzpień umieszczony poprzecznie względem osi ostrza, opierający się o jego grzbiet. Zaletą tego rozwiązania jest całkowity brak luzów ostrza w pozycji otwartej – i to na stałe. Nawet jeśli powierzchnie styku trzpienia blokady i ostrza się z czasem zużyją, blokada po prostu zagłębia się głębiej w swoim gnieździe, nie wpływając na stabilność – ostrze wciąż będzie utrzymywane pewnie i bez jakiegokolwiek chybotania. Poprzeczny luz w osi obrotu, wynikający z mechaniki otwierania, jest oczywiście obecny, ale praktycznie niezauważalny. Axis lock to przy tym wyjątkowo bezpieczny mechanizm, przy którym ryzyko przypadkowego odblokowania lub złożenia ostrza pod naciskiem jest znikome. Sam przetestowałem to skutecznie, uderzając kilkukrotnie mocno w grzbiet ostrza. Minusem tej blokady może być jej obsługa.
W rękojeści znajduje się wycięcie z wypustką blokady – aby ją zwolnić, należy przesunąć element kilka milimetrów w stronę przeciwną do ostrza, pokonując napięcie sprężyny. Przy odrobinie wprawy można to wykonać jedną ręką – i to niewiele wolniej niż w przypadku popularniejszych blokad typu liner lock, chociaż subiektywnie nie jest to aż tak wygodne ani „czyste” w działaniu. Można się jednak łatwo przyzwyczaić. Z kolei samo otwarcie noża jedną ręką nie stanowi żadnego problemu. Ruch ostrza w osi jest całkowicie płynny – wystarczy pokonać umiarkowany początkowy opór, który bezpiecznie utrzymuje ostrze w pozycji zamkniętej. Nóż nie posiada mechanizmu wspomagania otwierania, choć charakterystyka blokady niejako „prowadzi” ostrze do pozycji otwartej, co poprawia płynność działania. Osobiście nigdy nie przepadałem za asystowanym otwieraniem, więc dla mnie to zaleta – choć nie każdy musi podzielać tę opinię.
Axis ma ostrze typu clip point wykonane ze stali nierdzewnej.Uniwersalna ergonomia
Do mocowania do odzieży lub wyposażenia służy wystarczająco solidny metalowy klips umieszczony na prawej okładzinie. Pomijając klips, Axis ma w pełni symetryczną konstrukcję – również w zakresie wypustek do otwierania ostrza i blokady – dzięki czemu jednakowo dobrze sprawdzi się u osób prawo- i leworęcznych. Okładziny zostały przykręcone do stalowego szkieletu i wykonane z praktycznie niezniszczalnego materiału G-10 w stonowanym, zielono-szarym odcieniu. Delikatna, antypoślizgowa faktura uzupełniona jest głębszymi frezowaniami, które zapewniają pewny chwyt nawet wtedy, gdy rękojeść jest pokryta błotem, wodą lub krwią. Pod względem ergonomii nie mam żadnych zastrzeżeń. Rękojeść oferuje dużo miejsca dla dużej dłoni, ale wygodnie leży również w mniejszej – to po prostu dobrze zbalansowany uniwersał. Nóż trzyma się komfortowo zarówno blisko ostrza, jak i dalej, a nic nie uciska dłoni. Wszystkie krawędzie zostały starannie zaoblone.
Dla pełnego obrazu warto wspomnieć, że jeśli ktoś potrzebuje ostrza z odcinkiem ząbkowanym i piłą, UZI oferuje również wersję Axisa z takim rozwiązaniem – w tej samej cenie. W tym przypadku ostrze ma jednak formę drop point, a rękojeść ma nieco inny design i kolor piaskowy.
Zalety / Wady
+ blokada typu axis lock
+ uniwersalna ergonomia
+ świetny do obróbki tuszy
- jak na składany nóż – dość duże wymiary
- brak markowego pochodzenia (dla tych, którzy to cenią)
Pod względem ergonomii nóż jest bardzo udany i dobrze leży w większości dłoni.
Nóż dostarczany jest w całkiem eleganckim, wyściełanym pudełku – jeśli kupujesz go jako prezent, ładne opakowanie to niewątpliwy atut.
Podsumowanie
Nóż Axis kosztuje 1 379 CZK. Jak na wyrób „made in China”, to cena nieco wyższa, ale w porównaniu z produktami markowymi nadal jest to bardzo przystępna opcja – i jak pokazał test, może śmiało konkurować nawet z wyraźnie droższymi rywalami. Co więcej, nóż dostarczany jest w całkiem eleganckim, ciemnym i wyściełanym pudełku, więc jeśli kupujesz go jako prezent, estetyczne opakowanie jest miłym dodatkiem.
Ogólnie rzecz biorąc, biorąc pod uwagę jego cenę, trudno mieć do noża Axis większe zastrzeżenia. Dla niektórych może być nieco zbyt duży do codziennego noszenia, ale z myśliwskiego punktu widzenia trudno to uznać za wadę. Ergonomia jest znakomita, kształt ostrza świetnie sprawdza się przy obróbce tuszy, a dużym atutem jest bardzo solidna i pewna blokada. Jeśli zatem nie upierasz się przy nożu markowym, nie jesteś zagorzałym zwolennikiem mechanizmów wspomagających otwieranie i nie przeszkadza Ci nieco wyrazisty design – Axis na pewno dobrze posłuży zarówno podczas polowania, jak i poza nim.
Nóż Axis, podobnie jak inne produkty marki UZI, można kupić w sklepie STROBL.CZ s.r.o. Więcej informacji znajdziesz na stronie strobl.cz lub na stronie producenta campcoshop.com
Źródło zdjęć: archiwum autora
Autor: Tomáš Ježek
Artykuł pierwotnie ukazał się w czasopiśmie Lovec wydawnictwa Extra Publishing